De circulaire economie is vooral een organisatievraagstuk
Op bouwplaatsen in Amsterdam liggen dagelijks stapels 2x3's - vuren constructiebalken die gebruikt worden voor steigers, bekistingen en tijdelijke constructies. Goed hout, vaak na één klus alweer overbodig. Daarna wordt de boel de container in gekieperd.
In de bouwsector is ruimte schaars en tijd is een belangrijke factor in het opdrijven van de kosten. Er is op de bouwplaats simpelweg geen plek voor het trekken van spijkers, het sorteren van gebruikte materialen en deze vervolgens opslaan. De container is niet de makkelijke keuze; het is de enige logische keuze binnen het systeem waarin een bouwbedrijf opereert.
Deze logistieke uitdagingen spelen net zo goed bij ons. Buurman wil precies dit soort materiaal een tweede leven geven, maar ook wij hebben niet de capaciteit om een bouwplaats leeg te ruimen. Dat is ons inziens de kern van waarom circulaire economie zo moeizaam van de grond komt: het materiaal is er, de wil is er, maar de tijd en ruimte ontbreken om het goed te organiseren.
Van steiger tot schap
Karbouw heeft twee bouwplaatsen op loopafstand van onze werkplaats aan de Papaverweg. Uit die bouwplaatsen komt continu restmateriaal, zoals balkhout, betonplex en constructiehout dat na gebruik zijn bouwplaatswaarde verliest maar zijn materiaalkwaliteit niet.
Dat materiaal is niet direct verkoopbaar. Er zitten spijkers in, er zijn slechte stukken en vuil, het materiaal heeft handen nodig.
Die handen vonden we bij een dagbesteding van Stichting Philadelphia Zorg, genaamd WerkPhila; een sociale werkplaats op een paar minuten rijden. Mensen die daar werken als dagbesteding schonen de balken op, verwijderen spijkers en beschadigde stukken en zagen op maat. WerkPhila ontvangt daar een vergoeding voor, Karbouw heeft minder afvalkosten, en wij hebben hout in de schappen waarvan we precies weten waar het vandaan komt. En dat allemaal zeer lokaal: binnen een straal van 1 kilometer.
“Wij geloven dat circulair bouwen begint bij samenwerking: als iedere partij doet waar zij goed in is, krijgt waardevol materiaal een tweede leven.” — Karbouw
Wat circulaire economie écht betekent
Er wordt veel gepraat en geschreven over circulaire economie. Rapporten, ambities, doelstellingen voor 2030. Terwijl de kern hartstikke simpel is: materiaal dat zijn functie heeft verloren een nieuwe functie geven, zo dicht mogelijk bij waar het vandaan komt, met zo min mogelijk verlies.
Wij laten zien hoe dit werkt in de praktijk in plaats van als theorie, met een bouwplaats, een sociale werkplaats en een bouwmarkt die de handen ineen hebben geslagen en gezamenlijk circulariteit organiseren.
De pilot werkt. Karbouw heeft minder afval. Philadelphia biedt zinvol werk. En balken die anders de verbrandingsoven ingingen, liggen nu in ons schap, klaar voor een tweede leven in een schuur, een werkbank of een boekenplank.
“Met mijn handen bezig zijn geeft me rust. Ik vind het ook leuk dat wij meehelpen, zodat het hout niet weggegooid wordt” - deelnemer WerkPhila
En nu verder
Amsterdam heeft honderden bouwplaatsen en verschillende sociale werkplaatsen die dit werk aankunnen en willen doen. We zijn op zoek naar meer partners, bouwbedrijven die restmateriaal anders zien, en werkplaatsen die zinvol werk zoeken.
Ben jij een bouwbedrijf in Amsterdam-Noord? Neem contact op. Ben jij een gemeente, fonds of organisatie die dit wil versterken? Ook dan horen we graag van je.
